काठमाडौं । नवनियुक्त प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले आज पदभार ग्रहण गर्नुभएको छ । सिंहदरबार पुगेर प्रधानमन्त्री कार्कीले प्रधानमन्त्रीको पदभार ग्रहण गर्नुभएको हो । उहाँलाई सिंहदरबार पुग्दा कर्मचारीहरुले स्वागत गरेका थिए । जेनजी आन्दोलनपछि प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले राजीनामा दिएसँगै आन्दोलनको म्यान्डेटअनुसार कार्कीलाई राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले भदौ २७ गते शुक्रबार प्रधानमन्त्रीमा नियुक्त गर्नुभएको थियो ।

कार्कीले मुलुकको ४२ औँ प्रधानमन्त्रीका रूपमा पदभार ग्रहण गर्नुभएको हो । पदभार ग्रहणअघि प्रधानमन्त्री कार्कीले लैनचौरस्थित शहीद स्मारक पुगेर सहिदहरुप्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गर्नुभएको थियो । नवनियुक्त प्रधानमन्त्री कार्कीे जेन–जी आन्दोलनको क्रममा भएको आगजनी र तोडफोडका घटना देशविरुद्वको अपराधिक कार्य भएको बताउनुहुन्छ ।

आज सिंहदरबारमा पदभार ग्रहणपछि सम्बोधन गर्दै उहाँले यी घटनाहरूको छानविन गर्नुपर्ने र सत्यतथ्य बाहिर ल्याएर दोषीहरूलाई कारबाहीको दायरामा ल्याइने बताउनुभयो। प्रधानमन्त्री कार्कीले सबै पक्ष मिलेर मुलुकलाई सही दिशातर्फ अघि बढाउने प्रतिबद्धता आवश्यक रहेकोमा जोड दिनुहुन्छ ।

प्रदर्शनका नाममा मुलुकको सचिवालय सिंहदरबार, संसद् भवन, सर्वोच्च अदालत सहित व्यापारिक कम्प्लेक्स र निजी सम्पत्तिमाथि आतंक मच्चाइएको विषयमा सरकारले छानबिन गर्ने उहाँको भनाइ छ । प्रधानमन्त्री कार्कीले सबै कुराहरु सिध्याएर देशलाई शून्यतामा पु¥याइएको टिप्पणी पनि गर्नुभएको छ । कार्कीले यो घटना योजनावद्ध षडयन्त्र हो कि भन्ने आफूलाई आशंका रहेको बताउनुभयो।

‘२७ घन्टाको आन्दोलनबाट जनधनको व्यापक क्षति भएको छ । सबै सरकारी विवरणहरू जलेर नष्ट भएका छन् । नेपाली नै भएर यो काम गरेको हो भने कसरी नेपाली भन्ने ?’प्रधानमन्त्री कार्कीले अत्यावश्यक संस्थाहरुमा छानिछानि प्रहार भएकाले आशंका उत्पन्न भएको पनि बताउनुहुन्छ । ‘प्रहरी, अदालत, सिंहदरबारजस्ता देशका अत्यावश्यक संस्थाहरुमाथि छानि छानि प्रहार भयो । मलाई त योजनतावद्ध रुपमा षडयन्त्र भएको हो कि जस्तो लागेको छ,’ प्रधानमन्त्री कार्कीले यो सबै घटनाको छानबिन हुनुपर्ने बताउनुहुन्छ ।

प्रधानमन्त्री कार्कीले गत साता चलेको जेन–जी प्रदर्शन क्रममा ध्वस्त पारिएका संरचना पुनःनिर्माणमा सघाउन नागरिकसँग आग्रह पनि गर्नुभएको छ । कार्कीले आफ्नै मुलुकका जनताको पहलमा संरचना तयार गर्न सकिने बताउनुभयो । किन हामी आफ्नै तर्फबाट आफ्नै मुलुकका जनताबाट पहल गरेर ती कुराहरू पूरा किन नगर्ने ? सानोतिनो भए पनि किन हामी बाँसका भाँटा जोडेर भए पनि प्रहरीको बीट किन नबनाउने ? एउटा सस्तो हामीलाई कामचलाउ भए त पुग्छ । त्यो हामी किन नगर्ने ?’, प्रधानमन्त्री कार्कीले भन्नुभयो । हामीलाई साथ दिनुहोस् । चुनौति सवै मिलेर पुरा गर्नुपर्छ ।

सरकारले जेनजी आन्दोलनको क्रममा मृत्यु भएकाहरूलाई सहिद घोषणा गरेको गरेको छ । त्यस्तै मृतकका परिवारलाई १० लाख दिने निर्णय अन्तरिम सरकारले गरेको छ । मुख्य सचिव एकनारायण अर्यालका अनुसार आन्दोलनका सबै घाइतेको सरकारले उपचार गर्ने निर्णय समेत भएको छ। यही भदौ २३ र २४ गते भएको जेनजी आन्दोलनमा ज्यान गुमाउनेको संख्या ७२ पुगेको छ । मुख्य सचिव अर्यालका अनुसार आन्दोलनमा प्रदर्शनकारी ५९ जना, कैदीबन्दी १० जना र सुरक्षाकर्मी ३ जना गरी ७२ जनाको ज्यान गएको छ ।

जेनजी आन्दोलनमामृतक सबैको अझै सनाखत हुन सकेको छैन। जलेका ठाउँहरु सफा गर्ने क्रममा शव भेटिने क्रम जारी छ। आज बिहान मात्रै चाबहिलको चुच्चेपाटीस्थित भाटभटेनीमा ६ जनाको शव भेटिएको प्रहरीले थियो । जेनजी प्रदर्शनका क्रममा मृत्यु भएकाहरूको परिवार काठमाडौंमा बस्दा लागेको खर्च पनि सरकारले नै ब्यहोर्ने भएको छ ।

मृतकको शवलाई आफ्नो स्थानीय क्षेत्रमा पु¥याउन चाहनेलाई सवारी साधनको व्यवस्था पनि गर्ने नयाँ सरकारको निर्णय छ । त्यस्तै, प्रदर्शनका क्रममा घाइते भएकाहरू अपांगको परिभाषाभित्र परेको खण्डमा पछिसम्म उपचारको व्यवस्था पनि सरकारले गर्ने भएको छ ।

आज मात्र पदभार ग्रहण गर्नुभएकी प्रधानमन्त्री कार्की एक्लैबाट सबै कार्यसम्पादन सम्भव नहुने कारण छिटै केही सीमित संख्यामा भए पनि मन्त्री नियुक्त गर्नुपर्ने दबाब छ । तर अहिलेसम्म नयाँ सरकारको मन्त्रीपरिषद् विस्तार हुन सकेको छैन ।